χρυσοβεργι123

Loading...

Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2016

ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

Σ
το μοναστήρι της Αγιά Λεούσας τον Γιάννη Γούναρη διαδέχτηκε ο Πανάρετος Παλαμάς. Μια φυσιογνωμία που περισσότερο θύμιζε στρατιώτη  και σε καμιά περίπτωση μονάχο. “ Εκτός της γενειάδας  και του καλογερικού του σκούφου, τίποτα άλλο δεν φανέρωνε σχέση αυτού του ανθρώπου με την θεολογία και τον μοναχισμό” όπως αναφέρει ο Δημήτριος Βικέλας στο βιβλίο του «Από Νικοπόλεως Εις Ολυμπία». Ο Πανάρετος Παλαμάς ήταν ο αναμορφωτής του Μοναστηριού. Επί των ημερών του αναδείχτηκε και κατέστη , εκτός από πόλος προσκυνήματος , και σημαντικός προορισμός αναψυχής. Εκτός της τέλεσης γάμων και βαπτίσεων , παρά πολλές εκδρομές  γίνονταν εδώ. Με όρεξη και επιμονή εξορμούσε στα γύρω χωρια  και ζητούσε την συνδρομή τους στην υλοποίηση του οράματος του. Σημαντικη ήταν η προσφορά του δημάρχου Ωλένου στην δικαιοδοσία του οποίου ήταν το μοναστήρι. Βλέποντας ο κόσμος τα λεφτά να πιάνουν τόπο  στην επομένη εξόρμηση του συμμετείχαν ακόμη περισσότεροι.
Κατασκεύασε  κελιά για να καταλύουν οι προσκυνητές από τα γύρω χωριά ,μάλιστα κάθε κελί αντιστοιχούσε και σε χωριό που οι κάτοικοί του συμμετείχαν στην προσπάθεια του. Να σημειώσουμε πως κάποια χρονιά, εκεί στα μέσα της δεκαετίας του πενήντα που η καλλιέργεια του καπνού ήταν επιτυχημένη και  υπήρξε μεγάλη ανάγκη αποθηκευτικού χώρου  , καπνοπαραγωγοί του Χρυσοβεργίου εξυπηρετηθήκαν στα κελιά αυτά. Με μια γενναία χρηματοδότηση του Σπυρίδωνα Τρικούπη  κατασκεύασε δεξαμενή νερού και ξενώνα στον οποίο βρήκαν φιλοξενία πολλοί επώνυμοι .Κάποιες φιλοξενίες τις προκάλεσε και οργάνωσε ο ίδιος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα  ο Γερμανός Πρίγκιπας Βερνάρδος  Σαξ –Μάινιγγεν . Αυτόν τον Γερμανό  τον περιέφερε ο Αγγελοκαστρίτης  πολιτευτής Γουλιμής στα χωριά της περιφέρειας, για να δείξει στους  υποψήφιους ψηφοφόρους  πόσο σημαντικές γνωριμίες είχε στο εξωτερικό. Ο Πανάρετος του μήνυσε να τον φέρει στο μοναστήρι να  τον γνωρίσει και τον φιλοξενήσει . Η υποδοχή έγινε στην είσοδο του βορινού στομίου του φαραγγιού. Ακροβόλισε  γνωστούς του  κρυμμένους πίσω από τα δένδρα και όταν έφτασε η αποστολή σείστηκε το φαράγγι από τις ομοβροντίες των γράδων. «Πίσω ! πίσω !», φώναξε ο Γερμανός . «Πάμε να φύγουμε !» Πετάγεται ο Πανάρετος Παλαμάς και του φωνάζει: « Μη φοβάσαι ! Αρχιληστής εδώ είμαι μόνο  εγώ !»
Η τρομάρα του Γερμανού θα ήταν τέτοια που ούτε που σκέφτηκε να διανυκτερεύσει. Με ένα νεύμα του Παλαμάς έδιωξε του αγωγιάτες και έτσι εξαναγκάστηκε να μείνει στον ξενώνα του μοναστηρίου . Καταευχαριστήθηκε ο Γερμανός πρίγκιπας από την φιλοξενία και θέλησε να αφήσει ένα σεβαστό ποσό στο μοναστήρι . «Την φιλοξενία εμείς οι Ρωμιοί δεν την πουλάμε, εξοχότατε!», του λέει ο Παλαμάς. « Αν θέλεις να με ευχαριστήσεις μπορείς όταν πας στην χώρα σου να μου στείλεις ένα πιστόλι.» Και πράγματι,  μια μέρα ο Πανάρετος έλαβε ένα πιστόλι. Πάντα τον γοήτευε η επαφή με τα όπλα των οποίων υπήρξε καλός  χειριστής.  Με τον γκρα του μπορούσε άνετα να ¨κατεβάσει ¨ γίδα από την απέναντι  πλευρά του φαραγγιού , έλεγαν παλιοί Χρυσοβεργιώτες . Γκρίνιαζε και τσακώνονταν με τους τσοπάνηδες που δεν πρόσεχαν τα ζώα τους και έβοσκαν  μέσα στο φαράγγι και πολλές φορές άδειασε τον γκρα του πάνω τους. Μέχρι που εξασφάλισε την απαγόρευση της βοσκής !
Η εξωραϊστική προσπάθεια του Παλαμά συνεχίστηκε σε ένα άλλο εγκαταλελειμμένο εξωκκλήσι που και αυτό την ημέρα της γιορτής του το επισκέπτονταν πολύς κόσμος, μιας και εκεί γίνονταν το ιστορικό πανηγύρι της Σταμνάς και του Αιτωλικού στην Αγιά Αγάθη. Δεν μπόρεσε όμως γιατί τον βρήκε ο θάνατος .
Π

οιος ήταν όμως ο Πανάρετος Παλαμάς που περισσότερο έμοιαζε με πολεμιστή παρά με μονάχο;  Ο Παλαμάς κατάγονταν από την γνωστή οικογένεια των Παλαμάδων του Μεσολογγίου, την ίδια με του εθνικού μας ποιητή Κωστή Παλαμά.  Η νιότης του ήταν πολυτάραχη και έκνομη. Μαρτυρία από την προφορική παράδοση  την όποια επικαλείται ο Νικόλαος Γρηγορόπουλος , δάσκαλος από την Σκοπιά Ευρυτανίας στο βιβλίο του για την ιστορία του χωριού του, βρίσκουμε τον Πανάρετο Παλαμά λήσταρχο στα βουνά της Ευρυτανίας να κρύβεται από τα αποσπάσματα της χωροφυλακής . Επίσης, ο Κ.Σ. Κώνστας αναφέρει δημοσίευμα του περιοδικού  «Νέα Εστία» .ταμ. 4 /1928 κατά το οποίο ο Παλαμάς ληστοκρατούσε την περιοχή και για να γλυτώσει το τομάρι του πέρασε στην επαναστατημένη Κρήτη και συμμετείχε στα αντάρτικα . Άραξε μετά στην Κλεισούρα και αυτοχειροτονήθηκε ηγούμενος ! Πάντως απόκομμα του δημόσιου ταμείου Μεσολογγίου που βρέθηκε μετά τον θανατό του στο κελί του αναφέρει πως εξόφλησε το χρέος του και είναι ελεύθερος ,πράγμα που σημαίνει πως  είχε συλληφθεί και ήταν φυλακισμένος.  Όταν πέθανε στις  22/8/1891 την επομένη όλα τα οικήματα στην Αγιά Λεούσα σφραγιστήκαν. Μετά από δυο μήνες ο προσωρινός επίτροπος και κάτοικος του Άγιου Ηλία έκανε αίτηση στον γραμματέα του ειρηνοδικείου Αιτωλικού, Παναγιώτη Τραυλό ,και μαζί με τους Χρυσοβεργιώτες  Αθανάσιο  Αχυράκη ,γεωργό, και τον Δημήτριο Γούναρη, παντοπώλη , καθώς και με τους, επίσης Χρυσοβεργιώτες,  Γεώργιο Μπλίκα και Θεόδωρο Κανάτα για εκτιμητές πήγαν στην Αγιά Λεούσα ,ξεσφράγισαν τα οικήματα και  κατέγραψαν την περιουσία του, η οποία αποτιμήθηκε στις δυόμισι χιλιάδες δραχμές. Μεταξύ των αντικείμενων του ήταν και δυο τόμοι του λεξικού της χωροφυλακής , ο κανονισμός της χωροφυλακής , κανονισμός των απαιτήσεων των λογαριασμών του πεζικού, εγχειρίδιο των προγυμναστών της βολής , μια πέτσινη θήκη περιστρόφου, ένα άδειο κουτί από φυσίγγια  γκρα, ένα γιαταγάνι με αργυρή λαβή και πέτσινη θήκη και το απόκομμα του δημόσιου ταμείου που προαναφέρθηκε . Πράγματα άσχετα με ένα μονάχο αλλά και πειστήρια που επιβεβαιώνουν τις πληροφορίες  για την έκνομη δράση του κατά την διάρκεια της νεότητας του .

Δευτέρα, 22 Αυγούστου 2016

Στιγμές του 74

Μεσολόγγι 1974
Χρήστος Ακρίδας  όρθιος τρίτος από δεξιά  
Το τρανζιστοράκι δεν ήταν πολυτέλεια. Ανάγκη ήταν γιατί στον  δαμασμό της νύστας ο ρόλος του ήταν πολύ σημαντικός. Αν είχαμε μπαταρίες το κουβαλούσαμε και στα καπνοτόπια . Όταν γέμιζε η καλάθα, μαζί με την τελευταία αγκαλιά κι αυτό μέσα...και από πάνω το καπνοσκούτι .
Σαν τα χέρια μας κατάμαυρο από την  κόλλα και πιο πολύ το κουμπί των σταθμών !
Και μετά στο αρμάθιασμα δίπλα μας ,για συντροφιά. Να μην προσκυνάμε από τη νύστα και τρυπάμε τα δάχτυλα μας με την βελόνα  Οι πιο καλές λήψεις  Μεσολογγίου  Αμαλιάδας και Πύργου. Δέναμε και ένα σύρμα στην κεραία να πιάσουμε κάνα πειρατικό..... Κατι καναμε !
Τον  μονότονο  ρυθμό μας διέκοψαν τα δημοτικά τραγούδια. Παντού δημοτικά και μετά εμβατήρια
Οι Τούρκοι μπήκαν στην Κύπρο και η χούντα κήρυξε γενική επιστράτευση.
Ο Χρήστος έπρεπε να παρουσιαστεί στο Μεσολόγγι . Τρία παιδιά , με το μικρότερο στην κούνια , δέκα επτά στρέμματα καπνό και είκοσι μανάρια .Κάπνισε το κεφάλι του. Που να τα αφήσει αυτά !
Φίλησε τη γυναίκα του ,τα δυο του κορίτσια...έπιασε από τις μασχάλες το αγόρι ,το σήκωσε όρθιο ,το κούνησε δυο φορές σαν να θελε να το μεγαλώσει πριν την ώρα του ,το φίλησε και έφυγε ! 
Ο κόσμος όμως δεν άφησε να πάει τίποτα χαμένο. Όλοι μαζί  τον σήκωσαν τον καπνό από το χωράφι.
Ήταν τότε που όλοι  βράζαμε  στο ίδιο καζάνι και ο ένας συμπονούσε τον άλλον . 
Τότε ήταν .Τώρα ...

Παρασκευή, 27 Νοεμβρίου 2015

Η επιστολή του Παναή στη Φρειδερίκη

 
Από επίσκεψη στο νοσοκομείο Άγιος Σάββας
όπου νοσηλεύονταν ο Γιάννης Πανογεώργος 
Στη κορυφή μπορεί και να είναι εύκολο  να φτάσεις .Το δύσκολο όμως είναι να κρατηθείς .Εκεί χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια και αυτό το γνώριζαν πολύ καλά οι άρχοντες του κάθε χωριού όταν ζητούσαν την ψήφο  του κόσμου  στον αγώνα τους για την κατάκτηση της προεδρίας.Ο ψηφοφόρος απαιτούσε να τον θυμάσαι  και μετά την κάλπη .
Αυτό το γνώριζε πολύ καλά ο Παναής - κατά κόσμον Νικόλαος Πολίτης.Δεν είναι τυχαία η επί σειρά ετών, θητεία του στη προεδρεία  του χωριού! Έπρεπε

Τετάρτη, 14 Οκτωβρίου 2015

Ο κυρ Μίμης

Αντράκλας δυο μέτρα ο κυρ Μίμης .Αρκάς στη καταγωγή και ψηλός σαν το Ταΰγετο .  Ευθυτενής και αγέρωχος που όταν πέρναγε ίσκιωνε ο τόπος που λένε ! Αγαπητός σε  όλους ! Πολύ αγαπητός .
Στο καφενείο μικροί  μεγάλοι ήθελαν να κάτσουν μαζί του γιατί τους άρεσε ο τρόπος που μιλούσε. Αργός, βαρύς ,κοσμοπολίτικος  και  καλαμπουρτζής ......!
Πολύ καλαμπουρτζής ο κυρ Μίμης. Και ασυμβίβαστος. Στην Εθνική Αντίσταση όργωσε τα βουνά του Μοριά κυνηγώντας τους φασίστες κατακτητές της πατρίδας του. Μετά τον πόλεμο γύρισε  όλο τον τόπο πουλώντας φανελοσώβρακα στα παζάρια . Γνώρισε τη Μάρω,την παντρεύτηκε και έκτοτε άραξε στο χωριό.
Πως να βολευτεί όμως μέσα στο  σπίτι  που είχε μάθει να γυρίζει όλη την Ελλάδα
Έτσι κάθε μέρα, κατά το απόβραδο στο καφενείο του μπάρμπα Μήτρου του Μπλίκα,  μαζί με άλλους απ το χωριό ,γίνονταν παρέα και έπαιζε  τη δηλωτή του. Μετά μπύρα!
Τις χρονιάρες μέρες ,όπως η πρωτοχρονιά ,το χόντρυναν λιγάκι ,για το καλό λέει .Έπαιζαν στούκι , και έκλειναν των Φώτων για να τα φωτίσουν , λέει !

Μια φορά εκεί που έπαιζαν τριάντα ένα, λέει κάποιος από την παρέα 
 -Κάποιος καίγεται !
- Εγώ καίγομαι λέει ο κυρ Μίμης και κατεβάζει τα χαρτιά του
- Όρε κάτι μυρίζει ....Μίμη καίγεσαι ;
Κάνει έτσι ο κυρ Μίμης...Από την τσέπη του σακακιού του έβγαινε καπνός .
- Όρε καίγομαι στ΄ Αλήθεια !!!
Είχε πέσει η καύτρα του τσιγάρου του μέσα και δεν το χε πάρει χαμπάρι .

Μια άλλη φορά στην καφετέρια του Ζάχου έλεγε για τον Κολοκοτρώνη .Κάθε λίγο και λιγάκι ο Σπύρος ο Βασιλείου πετάγονταν και τον διέκοπτε .
Φόρτωνε ο κυρ Μίμης αλλά έκανε υπομονή .Μετά από λίγο πάλι πετάγονταν ο Σπύρος.
Και που λέτε παιδιά σε μια μάχη, λέει ο Κολοκοτρώνης. Που πάτε ορέ Έλληνες !
Ο κυρ Μίμης που εκτός των άλλων δεν σήκωνε  μύγα στο σπαθί του αντάριασε !  Σηκώνεται όρθιος και με ένα νεύρο λέει στο Σπύρο που ήταν στο μπόι ένα και εξήντα . 
- Ήσουνα εκεί Σπύρο Βασιλείου ή θα σου γαμήσω κάνα κώλο !
Έγινε μολόϊμα !
Είχε μια μαγεία η εποχή εκείνη στα καφενεία του χωριού .Τώρα με τον πολιτισμό της καφετέριας .... χάθηκαν οι γενιές .Μεγάλωσε το χάσμα ! 

Κυριακή, 4 Οκτωβρίου 2015

''ΟΙ ΑΝΤΑΡΤΟΠΛΗΚΤΟΙ''


Στο βάθος τα δυο Ζωγραφεικα  σπίτια'' Γιουργούλια'' και ''Τραχανά'' 
Το 1948 η έκβαση του εμφυλίου πολέμου έγειρε υπέρ του κυβερνητικού στρατού και εις βάρος των ανταρτών.Εν όψη των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων ο στρατός διέταξε  την απομάκρυσή του ορεινού πληθυσμού προς τις πεδινές περιοχές της χώρας. Το σχέδιο ήταν η έλλειψη τροφίμων με το σταμάτημα κάθε παραγωγικής δραστηριότητας στις ελεγχόμενες από τους αντάρτες περιοχές.
Στο πλαίσιο αυτού του σχεδιασμού πολλοί κάτοικοι των ορεινών χωριών όχι μόνο δεν επέστρεψαν στα χωριά τους την άνοιξη όπως το συνήθιζαν αλλά έφυγαν και αυτοί που έμειναν πίσω τον Χειμώνα.
Στο Χρυσοβέργι και στην ορεινή περιοχή του , προς την ψηλή Παναγιά,  εγκαταστάθηκαν πολλοί από διάφορα χωριά της Ευρυτανίας . Στο Χάραμα ,στις  Μάνες , στα Παλιοχώρια και το Άι Γιώργη Σταμνάς ήρθαν από τα Σελά .Στην Τραγάνα Σταμνάς και στο Χρυσοβέργι ήταν Τσικλιστιάνοι
 Ζούσαν σε καλύβες και τουρλοκάλυβες καμωμένες με κλαδιά και ψαθιά ,αριστοτεχνικά φτιαγμένες που δεν τις πέρναγε  το νερό της βροχής.
Μαρτυρίες αναφέρουν (Μήτσος Ζωγράφος ) πως στα παλιοχώρια είχαν φτιάξει  στοά με κορμούς δένδρων και  ήταν σκεπασμένη με κλαδιά και από πάνω πηλό.
Με την ήττα των ανταρτών και την οπισθοχώρηση τους στην Αλβανία άρχισε το 1950 η επιστροφή  στα χωριά τους. Η προώθηση έγινε σχεδιασμένα και το συντονισμό είχε ο πρόεδρος της Τσεκλίστας
Νικολόπουλος που ζούσε στα Κλεισορέμματα . Αφετηρία η πλατεία του Χρυσοβεργίου  Η μεταφορά ,ανθρώπων και ζώων, έγινε με τα αμερικάνικα καμιόνια ,τα Ντζέιμς μέχρι την Δομνίστα που υπήρχε δρόμος και από κει με τα πόδια στην Τσεκλίστα .Μαζί τους έφεραν αλεύρια ,ζάχαρη  σπόρους και μηχανές - έτσι ονόμαζαν τα ειδικά άροτρα που δεν είχαν καμιά σχέση με το παραδοσιακό ελληνικό άροτρο- για την παραγωγική ανασυγκρότηση του χωριού τους όπως προέβλεπε το σχέδιο Μάρσαλ.
Το βίντεο που παραπέμπει ο σύνδεσμος ( http://www.ina.fr/video/VDD09016151) στο σημείο απο 0,15 έως 0,20  διακρίνονται καθαρά τα σπίτια του Γιώργου Ζωγράφου (Γιουργούλια) με τη σκαμνιά απ' έξω και του Θόδωρου Ζωγράφου (Τραχανά) στο οποίο κοιτώντας στο επάνω δεξιό άκρο της σκεπής του διακρίνεται στο βάθος  το σπίτι των Ακριδαίαων Στο φόντο του πλάνου θα αναγνωρίσετε την πλαγιά
Στο σημείο 0,45 του βίντεο φαίνεται το δημοτικό σχολείο και στο βάθος το ριζό
στο Ριζό .Επίσης στο σημείο 0,45 φαίνεται καθαρά το δημοτικό σχολείο .Η μια η αίθουσα γιατί η άλλη χτίστηκε μεταγενέστερα
 Σχετικές πληροφορίες  έδωσαν οι Χρυσοβεργιώτες Ευθύμιος  Μάντης (Μάκιας) με καταγωγή από Τσεκλίστα , ο Ζωγράφος Δημήτριος ( Ντάης) Χρυσοβεργιώτης και η Πολίτη Βασιλική Του Φωτίου ,Χρυσοβεργιώτισσα με καταγωγή από Τσεκλίστα
Περιτό να πούμε πως εκτός ελαχίστων σημείων το βίντεο είναι στημένο .Δηλαδή δεν καταγράφει αλλά προπαγανδίζει. Έχει όμως ενδιαφέρον  γιατί είναι ένα ντοκουμέντο ! 

Κυριακή, 14 Δεκεμβρίου 2014

Εκδηλώσεις ανθρωπιάς σε συνθήκες βαρβαρότητας




 Κατά την περίοδο της κατοχής - τέλος Ιουλίου με αρχάς Αυγούστου 1943- συνέβη ένα ατύχημα που αναστάτωσε το μικρό χωριό Φραγκουλεΐκα.
Οι Γερμανοί το απόγευμα εκείνο συγκεντρώνονταν από την περιοχή του Αγρινίου στην
Λυσιμαχεία..Ετοιμάζονταν για  αντίποινα στα χωριά της Μακρυνειας για την
εκτέλεση Γερμανού αξιωματικού  στη περιοχή της  Συκιάς. Eνα   γερμανικό   καμιόνι ξεκίνησε καθυστερημένα για τον τόπο συγκέντρωσης και  στα
Κλεισορεύματα  έχασε το δρόμο και πήγε προς τα Φραγκουλεΐκα . Πληροφορίες λένε ότι ερχόταν από την Άρτα  και δεν πρόλαβε τους υπόλοιπους της φάλαγγας. Στο αυτοκίνητο επέβαιναν τρία άτομα και στην καρότσα του ήταν δυο Έλληνες  από την Άρτα  με πέντε έξι  μουλάρια επιταγμένα από τους Γερμανούς.
    
    Η γέφυρα της κλεισούρας ήταν κομμένη, από σαμποτάζ   του ΕΛΑΣ και οι Γερμανοί  επιτάσσοντας  τους κατοίκους

Κυριακή, 7 Δεκεμβρίου 2014

Ηχητικο ντοκουμεντο απο την κομπανια των Ακριδαιων

Για πολλά χρόνια τα λαούτα και τα βιολιά ήταν παρατημένα στα σεντούκια . Ο αγώνας για επιβίωση ήταν ατέρμονος .Τα δάχτυλα έγιναν κούτσουρα και δεν μπορούσαν να βρουν τις νότες.
Είναι όμως δυνατόν να ξεχάσεις τον τρόπο που εκφραζόσουν όταν

Τετάρτη, 8 Οκτωβρίου 2014

Καλημέρα πεδίμου Πἀνο

 ''Καλημέρα πεδίμου Πάνο.''
''...φτοχια εχομε αλλα δεν βαργεσε...''
''...ποσο στιναχορεθηκα που δεν τα ελαβες.''
'' ο πατερασου εδισε τον καπνο''
''.... οτη περνου απο τη δουλια που πιγενο οταν κρατή ..''

Σκέψεις απλές,ζεστές, γιομάτες αγάπη.

Κυριακή, 31 Αυγούστου 2014

Ο Εμίρης του Χρυσοβεργίου

Αποστόλης Πουρνάρας !
Πάντα ονειρευότανε ένα μικρό εμιράτο !
Δεν είναι τυχαίες οι επενδυτικές δραστηριότητες των διαφόρων Εμίριδων στην Ελλάδα ! 
Χρειάστηκε  μεγάλη προσπάθεια , προγραμματισμός , επαφές , ταξίδια και πολλά ,πολλά άλλα! 

Έφαγε τα καλύτερα του χρόνια ο Αποστόλης στις έρημους της Τζέντα  για να ανοίξει τον δρόμο των επενδύσεων στην Ελλάδα. 
Τη μέρα χειριστής σκαπτικών μηχανημάτων και το βράδυ παρέα με τους γόνους των Εμίριδων, σφυρηλατούσε  σχέσεις  εμπιστοσύνης, ώστε να τους πείσει πως μια επένδυση στην Ελλάδα ,είναι ότι καλύτερο για τα πετροδολαρά τους !

Σήμερα ο αγώνας του Αποστόλη δικαιώνεται ! 
Βλέποντας την επένδυση του Εμίρη Χαμάντ μπιν Χαλίφα αλ-Θάν στην Οξια μπορούμε να βροντοφωνάξουμε   
              '' ΓΕΙΑ ΣΟΥ ΡΕ ΑΠΟΣΤΟΛΕ...
             ΜΕ ΤΑ ΚΑΛΑΜΠΟΥΡΙΑ ΣΟΥ!!! ''

Δευτέρα, 7 Ιουλίου 2014

Η ανατίναξη της γέφυρας στα Φραγκουεΐκα στις 3/6/1944

Ανατινάχθηκε στις 3/6/1944
Στις αρχές του Απριλίου το 1944 το 2ο  εφεδρικό  τάγμα του ΕΛΛΑΣ  της περιοχής Μεσολογγίου πραγματοποίησε στην περιοχή ευθύνης του διάφορες δολιοφθορές και σαμποτάζ . Όλες οι ενέργειες έγιναν στα πλαίσια γενικής διαταγής  προκειμένου να υπάρξει παρακώλυση στις μετακινήσεις των Γερμανών και παραπλάνηση  σχετικά με την περιοχή απόβασης των συμμαχικών δυνάμεων. Η δράση αυτή ανάγκασε τους Γερμανούς να διατηρήσουν σημαντικό αριθμό δυνάμεων στην περιοχή της Μεσογείου για να γίνει η απόβαση και η τελική επίθεση κατά της Γερμανίας από την Νορμανδία.
Στις 7/6/1944  ομάδα του τάγματος με επικεφαλής το Κωνσταντίνο Κοκκόλια από το Αιτωλικό και τμήμα του εφεδρικού τάγματος Γαυριάς με επικεφαλής τον  Θεόδωρο Κούσουλα  και σε συνεργασία με τον Γιάννη Σαπλαούρα από τον Άγιο Ηλία ,μετέφεραν μια Γερμανική νάρκη τύπου TELEPMAN στη τραγάνα Σταμνάς και συγκεκριμένα στη θέση Τούμπα και ανατίναξαν Γερμανική αμαξοστοιχία
Στις 22/6/1944 Ανατινάσσεται αμαξοστοιχία των Γερμανών στο Σταθμό Αιτωλικού. Ακολουθεί  μάχη με απώλειες και αρκετά λάφυρα .
Στις 3/6/41944 ανατινάσσεται η οδική γέφυρα στο τέρμα Κλεισούρας στο χωριό Φραγκουλεΐκα  .Η ανατίναξη έγινε από ομάδα του εφεδρικού ΕΛΛΑΣ με επικεφαλής τον Αιτωλικιώτη  Κωνσταντίνο  Κοκκόλια.
Στη επιχείρηση αυτή συμμετείχε υποστηρικτικά και τμήμα Χρυσοβεργιωτών  το οποίο είχε λάβει θέση στα Γιατσεΐκα.

Στην κομμένη  γέφυρα αργότερα έπεσε γερμανικό καμιόνι φορτωμένο με άλογα  και σκοτώθηκε ένας Γερμανός στρατιώτης  .Σε άλλη ανάρτηση θα περιγράψουμε το περιστατικό γιατί έχει σημασία ο τρόπος που το διαχειρίστηκαν οι κάτοικοι  και δεν αντιμετώπισαν προβλήματα αντιποίνων 

Υ.Γ. Τα στοιχεία είναι παρμένα από το βιβλίο του Θανάση Καλογιάννη '' Μνήμες και σελίδες της εθνικής Αντίστασης ΑΓΡΙΝΙΟ - ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ''

Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2014

Κλεισούρα τα Κύκνεια Τέμπη ! Το Κάστρο στα φραγκουλείκα είναι η αρχαία Πυλήνη;


Κλεισούρα τα Κύκνεια Τέμπη ! Το Κάστρο στα φραγκουλείκα είναι η αρχαία Πυλήνη;

Του Γιώργου Μπαλτά 12.6.2014

Τα στενά της Κλεισούρας ορίζονται από την είσοδο τους στα Δυτικά , από τη διαστάρωση προς Χρυσοβέργι ΄μέχρι και την έξοδό τους βόρεια στο χωριό Κλεισορεύματα.
Σήμερα είναι γνωστά ως το φαράγγι της κλεισούρας , μνημείο ανθρώπινης κληρονολιάς , περιοχή ιιαίτερου φυσικού κάλους, προστατεύομενη από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα NATURA.
Στην αρχαιότητα το φαράγγι της κλεισούρας ήταν γνωστό ως «Κύκνεια Τέμπη» μέσω των οποίων ο Αχελώος χυνότανε προς την Θάλλασα του Αιτωλικού – Μεσολογγίου.
Σύμφωνα με αναφορές , στην βόρεια Πύλη των Κύκνειων Τεμπών ήταν χτισμένη η Πόλη Πυλλήνη που καταστράφηκε από τους Αιολείς και μεταφέρθηκε βορειότερα με το όνομα Πρόσχιον.
Η ακριβής θέση τη Πυλήνης δεν έχει προσδιορισθεί από του αρχαιολόγους και το κενό καλύπτεται από ικασίες και ερμηνείες που σε πολλές περιπτώσεις συνεργάζονται αρμονικά με λαϊκούς μύθους και οδηγούν σε παράλληλες «βεβαιότητες» .
Έχομε λοιπόν το όνομα Πυλήνη με το σχέδιο Καποδίστριας να έχει αποδοθεί σε Δήμο της Ναυπακτίας μακριά από το σημείο που τοποθετείτε σήμερα η Πυλλήνη.
Αντίθετα όλα συγκλίνουν πως η Πυλλήνη, πόλη Αιτωλική ευρίσκετο στην βόρεια Πύλη των Κύκνειων Τεμπών . Εξ ου και το όνομά της Πυλήνη (Πύλη) .
Βέβαια η αρχαιολογική έρευνα δεν έχει ακόμα εντοπίσει την πρσγματική θέση της Πυλήνης.
Γεννημένος στο χωριό ΦραγκουλέΪκα μεγάλωσα με διηγήσεις των μεγαλυτέρων για την ύπαρξη αρχαίας Πόλης με Νεκροταφείο στη θέση Κάστρο στη βόρεια απόλειξη του Αράκυνθου! Στη βορειοανατολική κορυφογραμή του Αράκυνθου όπως αυτή διαγραφότανε από το Σπίτι μου ξεχώριζαν τεράστια αιωνόβια δένδρα Δρυός που ορίζανε τη θέση «Κάστρο» . Απλά Κάστρο, χωρίς καμιά αναφορά σε Πυλήνη. Μόνο αναφορές για πήλινα ευρύματα , οστά ανθρώπων και μέσα μέσα για ανασκαφές ξένων «επιτήδειων» που μάλλον κάτι σοβαρό έβρισκαν!
Διηγήσεις λοιπόν για λαθρανασκαφές , ευρύματα ανθρωπίνων οστών, ευρύματα πήλινων «σπαραγμάτων» , εμφανή γιγάντια τείχη, γινόντανε αντικείμενο συζητήσεων μεταξύ των μεγαλύτερων που γυρίζανε κατάκοποι από τη φύλαξη-βόσκηση των ζώων τους, κυρίως προβάτων και γιδιών. Συχνές αναφορές και για κάποιους περίεργους επισκέπτες – κυνηγούς που ζητούσανε πληροφορίες για το πώς πάνε στο Κάστρο.
Νεαρός «βοηθός» κτηνοτροφικών εργασιών της οικογένειάς μου , είχα επισκεφθεί πολλές φορές το κάστρο και ήταν ορατές οι «παρεμβάσεις» των «τυμβωρύχων», αλλά μικρής «έντασης».
Τελευταία άνοιξαν δασικοί δρόμοι οι οποίοι επέτρεψαν την προσέγγιση του χώρου πιο εύκολα και με αποτελεσματικότερα τεχνικά μέσα.
Ακόμα και αυτή καθαυτή η διάνυξη του δασικού δρόμου στη βόρεια πλευρά του Κάστρου έγινε επί των θεμελίων του Κάστρου το οποίο και γκρέμισε ολοσχερώς. Αλήθεια δεν υπήρχε αρχαιολόγος να παρακολουθεί τη διάνοιξη του δρόμου?
Με την ευκαιρεία να σημειώσω πως η διάνοιξη των δασικών δρόμων δεν χρειάστηκε να συμβάλλουν στην προστασία του δάσους από φωτιές . Συμβάλλανε όμως αποφασιστικά να περιοριστεί το δάσος δρυός του Αράκυνθου, σε επικίνδυνο βαθμό. Η ανεξέλεγκτη χρήση των αλυσοπρίονων οδήγησε στην εξαφάνιση αιωνόβιων δένδρων δρυός κατά μήκος των δασικών δρόμων. Ας είναι!
Τελευταία , με τη βοήθεια του google earth , περιδιαβαίνοντας τη περιοχή των χωριών μου Φραγκουλέικα και Χρυσοβέργη, από την Αθήνα, παρατήρησα στη θέση Κάστρο μια μεγάλη εκσκαφή. Χάρηκα γιατί τη θεώρησα «τομή» της Αρχαιολογικής υπηρεσίας. Έτσι έδειχνε από την Αθήνα!
Όταν βρέθηκα στο χωριό, λίγο η περιέργεια λίγο η νοσταλγία με έφεραν στο Κάστρο . Άλλωστε με τους Δασικούς δρόμους έγινε πολύ εύκολη η πρόσβαση.
Οδηγήθηκα στο σημείο της «τομής» που είδα από το google earth και με λύπη μου διαπίστωσα ότι πρόκειται για λαθρανασκαφή με τη βοήθεια σκαπτικού μηχανήματος . Η καταστροφή του τελευταίου απομειναριού των γιγαντιαίων τειχών ήταν το αποτέλεσμα των «κυνηγών θυσαυρών». Οι αθεόφοβοι ανεβάσανε εκσκαφέα και δεν τους πήρε χαμπάρι κανένας? Μάλον η προσπάθειά τους δεν τους απέδωσε τίποτα! Το μόνο που κατορθώσανε η καταστροφή ενός σημαντικού «Μυκηναϊκού» τείχους!!
Λίγο πιο πάνω, στην Ακρόπολη θα λέγαμε του Κάστρου, ένας πρόσφατα ανοιγμένος τάφος ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος όπως προκύπει από τις γιγαντιαίες πλάκες που τις παραμερίσανε οι αρχαιοκάπηλοι . Εδώ κάτι σημαντικό πρέπει να βρέθηκε!
Λίγο ποιο πέρα μέσα σε ένα σωρό λαξευμένων πετρών , μια μεγάλη πέτρα λαξευμένη , μοιάζει με βωμό!
Ανάμεσα στα γιγαντιαία δένδρα δρυός που καλύπτουν το Κάστρο (Πυλήνη) αψευδείς μάρτυρες οι κομμένοι κορμοί των αιωνόβιων δένδρων θύματα των λαθροξυλοκόπων.
Λαθροξυλοκόποι, λαθροανασκαφείς, λαθροκυνηγοί συνωστίζονται στο Κάστρο που μπορεί να είναι και η αρχαία Πυλήνη.
Με τη βοήθεια του «κινητού» μου έβγαλα κάποιες φωτογραφίες τις οποίες και δημοσειοποιώ μπας και ενδιαφερθεί κάποιος αρμόδιος!






Τρίτη, 3 Ιουνίου 2014

Η καλλιτέχνης Μαρίας Ακρίδα

Πολλοί  τεχνοκριτικοί λένε  πως σε περιόδους κρίσης έχουμε ανασκούμπωμα και η 
καλλιτεχνική φύση του ανθρώπου  επιχειρεί την αποτίναξη των κίβδηλων αξίων, από τις οποίες έχει εμβολιστεί. 
Στον πολιτιστικό σύλλογο Αιτωλικού ένα απέραντο μελίσσι ανθρώπων, πάσης ηλικίας, ανταμώνει σχεδόν κάθε μέρα. 
Απλοί καθημερινοί άνθρωποι,απελευθερωμένοι από την κυριαρχία των υλιστικών συμπεριφορών, γεύονται την χαρά της έκφρασης και της δημιουργίας !  
Τραγουδούν ,χορεύουν, διαβάζουν και παίζουν θέατρο. Παίρνουν μπογιές και πινέλα και  βάζουν χρώματα στη μίζερη και φοβική τηλεοπτική προπαγάνδα του συστήματος, που μας θέλει ενόχους και υπεύθυνους για την οικονομική κατάσταση που μαστίζει την πατρίδα μας !
Σ΄ αυτήν την κυψέλη της χαράς ,της δημιουργίας και του εκλεπτισμού της ψυχής, βρίσκεται και η Μαρία Ακριδα.
Πολυτάλαντη και  στο θέατρο και στα εικαστικά.

Πέμπτη, 1 Μαΐου 2014

Μια συμβολή στην Ιστορία του χωριού «Χρυσοβέργη»

Γράφει ο Γιώργος Μπαλτάς 
(Αφιερωμένο στο φίλο μου Αριστείδη Ζωγράφο τ΄ Χαριλί)

Πριν χρόνια ο φίλος μου Αριστείδης Ζωγράφος τ΄Χαριλί , έρχεται στο σπίτι και μου λέει περιχαρής : είδες Μπαλτά ? Του ξουβέρ έχsite τα φραγγλεϊκα έχνε? Δεν έχνε! Άνοιξ του κουμπιούτερ να ιδείς !
Βρέθηκα αμήχανος μπροστά στην ορμητικότητά του και υπάκουσα με «κατεβασμένο» ηθικό! Είχα χάσει και άλλες μάχες σε τέτοιου είδους «συγκρούσεις» ! Άλλωστε είμαστε οι δύο τελευταίοι

Τρίτη, 25 Μαρτίου 2014

Οι παιδικές μου αναμνήσεις από την Τσεκλίστα

 
Γράφει ο Πάνος Ακρίδας
Ο παππούς μου, ένας ασπρομάλλης γεροντάκος ,ήταν κατά γενική ομολογία ένας άκακος άνθρωπος που το μόνο του μεράκι ήταν τα πρόβατα. Άμα  καταλάβαινε πως έλιωσαν τα χιόνια... δεν τον χώραγε  ο κάμπος!
Παλιότερα που δεν υπήρχαν αυτοκίνητα για να μεταφέρει τις χιόνες του - έτσι έλεγε τις προβατίνες του -πήγαινε στην Τεκλίστα με τα πόδια. Δυο μέρες ταξίδι! Ξεκινούσε το απόγευμα από το Ξουβέρι, να πιάσει το Μουσταφούλι  και το πρωί  να ξεκινήσει  για Θέρμο ,Πλάτανο ,Λιόλιο ,ώσπου να φτάσει στην Τσεκλίστα .

Ο ΜπαλοΝίκος με τις ''χιόνες'' του
 Εμείς τα εγγόνια του πηγαίναμε σαν τέλειωναν τα καπνά.
Εγώ πήγα δυο χρονιές.
Η ξαδέλφη μου η Τούλα ήταν η μεγαλύτερη από τα εγγόνια.
Στις δουλειές του σπιτιού ήταν το δεξί χέρι της γιαγιάς μας, της ΜπαλοΛένης .Ευτυχώς που ήταν κι αυτή !Αλλιώς πως θα τα έβγαζε πέρα η γρια με τόσα λιαπατσόρια.

Το Μπαλέικο ήταν ένα διόροφο, πέτρινο σπίτι που στο πάνω μέρος του  υπήρχαν  δυο δωμάτια και από κάτω ένα υπόγειο.
 Ήταν σκεπασμένο με πέτρινες πλάκες και τη σκεπή του συγκρατούσαν κάτι τεράστιες στρουπίνες - έτσι έλεγαν τα μαδέρια - που από δω και από κει ήταν καρφωμένες πρόγκες για να κρεμάνε τα  καλαμπόκια ! Είχε και μια χωμάτινη γωνιά με δυο παραθύρες .
  Το μαντρί ήταν δίπλα στο σπίτι. Το σούσουρο που ερχόταν ο παππούς μας  με τα πρόβατα καθόταν σε μια πέτρα και ένα, ένα όπως τ΄ άρμεγε τα πέρναγε μέσα στη στρούγκα .
Μπροστά στο Μπαλέκο
Εγώ,ο αδελφός Νίκος , η αδελφή μου Γεωργία
 και στο μέσον της φωτογραφίας
η μεγαλύτερη  η Τούλα ,κόρη του Φώτη Πολίτη 
  Η καημένη η Τούλα ,η ξαδέρφη μου,τι να πρωτοκάνει με τόσους διαόλους που έμπλεξε . Που δεν έμπαιναν σε στρέβλα με τίποτα.
  Εγώ όλη μέρα γύριζα Πότε πήγαινα στο κόμμα .Πότε στους Αγίους Αποστόλους και ανακατευόμουνα με το ρετσίνι. Πότε κυνηγούσα βερβέρες. Όλο διαολιές ! Όμως η μεγαλύτερη απόλαυση ήταν να παίζω στις μελίστρες. Σαν στούκας κατέβαινα την μελίστρα! Καθώς έφτανα στον πάτο, ήταν μια ρίζα από κέδρο που την έπιανα και,με την φόρα που είχα, έκανα επιτόπια στροφή .
  Σε μια γωνιά της αυλής η γιαγιά άναβε φωτιά και έβραζε νερό στο καζάνι για την μπουγάδα. Τα χεράκια της Τούλας έλιωναν από το τρίψιμο  των ρούχων .Τόσα παιδιά !
  Φόρεσα την καθαρή μου μπλούζα και καμαρωτός, καμαρωτός τράβηξα για τις μελίστρες .Χόρτασα παιχνίδι και ευχαριστήθηκε η ψυχή μου. Γύρισα στο σπίτι ξελιγωμένος.
Ε ρε και βλέπει η Τούλα την καθαρή μπλούζα που είχα φορέσει...Ποιός είδε το θεό και δεν τον φοβήθηκε ! Ε ρε ματσούκι που έφαγα ...!Δεν το έβαλα όμως κάτω. Από τα νεύρα μου μια και δεν μπορούσα να τα βάλω με την Τούλα, πήγα εκεί που άναβε το καζάνι και είχε μπόλικη στάχτη, ξάπλωσα και ανακυλιόμουν απ΄το άχτι μου. Σαν αλευρωμένος χοβιός έγινα . Μόνο τα μάτια μου γυάλιζαν.
- Να δεις και 'γω  ,της λέω.
Κι' άλλο μπερτάκι η Τούλα .
-  Θα φύγω και θα πάω στο σπίτι μου.
- Και που ξέρεις το δρόμο ;
-Θα πάρω της κολόνες απ' το τηλέφωνο και θα φύγω .
Επειδή μας έπαιρναν τηλέφωνο απ' το χωριό ,νόμιζα πως αν τις ακολουθήσω θα φτάσω σπίτι μου.

 Μια βραδιά μας έκανε ξαφνική επίσκεψη ο πατέρας μου.
Σαν ήρθε ο παππούς με τα πρόβατα το σούρουπο,  δεν άκουσε φωνές και ανησύχησε.
Μέχρι να τα τακτοποιήσει τα ζωντανά  και ν ανέβει στο σπίτι,του φάνηκε αιώνας.  Μπήκε μέσα και είδε τον πατέρα μου.
Εσύ είσαι εδώ ; Φοβήθηκα  πως κάτι έγινε με τόση ησυχία ;

 Σήμερα δυστυχώς εκείνες οι μελίστρες δεν υπάρχουν. Μπαζώθηκαν!
Έτσι όμως δεν χάνει την γραφικότητα του ο τόπος ; Δεν έχουμε ρήξη με το παρελθόν ;

Τρίτη, 4 Μαρτίου 2014

Αποκριάτικα στιγμιότυπα





Γι'αυτούς τους χαρακτήρες έχουν γίνει άπειρες συζητήσεις στο καφενείο του χωριού .Όλοι κάτι έχουμε να θυμηθούμε από εκείνα τα ευχάριστα καλαμπούρια τους, τα πειράγματα τους και τα παθήματά τους όταν έπιναν ένα ποτηράκι παραπάνω.

Όλοι τους μεροκαματιάρηδες .Άνοιγαν με τους Κασμάδες την γαλαρία για να φέρουν νερό στον κάμπο . Μέσα στα λασπόνερα  της στοάς σαν  τυφλοπόντικες με την υγρασία να τους σαπίζει τα κοκάλα. 
Τα χέρια τους χοντρά και ροζιασμένα απ' τη δουλειά ,σπούδασαν παιδιά και προικιωσαν κορίτσια . Και μετά τη βάρδια... στα καπνοτόπια με όλη την οικογένεια. Γιατί ο καπνός ήταν κουμπαράς! Αν τα 'φερνες γύρα με το μεροκάματο και ο καπνός σου έμεινε ξεχάρτσοτος, είχες μεγάλο διάφορο! Για να μπορέσει όμως το γαϊδουράκι να κουβαλήσει την ψυχή μέχρι την παράδεισο, έπρεπε να φάει και να πιει.
Η καθαρή Δευτέρα ήταν μια καλή ευκαιρία για κάτι τέτοιο. Θα αφήσουμε τις εικόνες να μιλήσουν .



Κάπου στη Μακρυνεία 
Στην φωτογραφία Χρυσοβεργιώτες με τα μηχανάκια τους στην Μακρυνεία
Στους ρυθμούς το τζού μπόξ 

Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου 2014

«Κοσμάς ο Αιτωλός: Φτιάξτε σχολειά-φτιάξτε σχολειά».

Ο Χρήστος Βερβερούδης υποδυόμενος
τον Κοσμά τον Αιτωλό
Τυχεροί  όσοι βρέθηκαν την παρασκευή  21 Φεβρουαρίου στο πνευματικό κέντρο Ευανθίας Καρβέλη στο Αιτωλικό. Είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν, στα πλαίσια της επετείου της μάχης του  Ντολμά και της συμπλήρωσης των 300 χρόνων (1714-2014) από τη γέννηση του Κοσμά του Αιτωλού , μια υπέροχη θεατρική παράσταση από τον ηθοποιό Χρήστο Βερβερούδη.
Ο Χρήστος Bερβερούδης με την  καταπληκτική του ερμηνεία και την επιβλητική του  φωνή κατάφερε να μεταφέρει  το κοινό του Ευανθίας Καρβέλη 300 χρόνια πίσω ,''βιώνοντας'' με συγκλονιστικό τρόπο τον λόγο και τις διδαχές του Κοσμά του Αιτωλού.
Η παράσταση πρόκειται  να παιχθεί και στο Μεσολόγγι στα πλαίσια των εορτών εξόδου. Είναι μια καλή ευκαιρία για όσους θα ήθελαν και δεν κατάφεραν να την παρακολουθήσουν στο Αιτωλικό.
Η ημερομηνία δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη.
Είμαστε σε επαφή με τον Χρήστο Βερβερούδη και  έγκαιρα θα ενημερώσουμε τους αναγνώστες του blog για το πότε αυτό θα γίνει.
 Παραθέτουμε ένα μικρο απόσπασμα από το σχετικό δελτίο τύπου της παράστασης, ώστε να έχουν μια σχετική  άποψη ,όσοι  θα την παρακολουθήσουν, για το ''ταξίδι'' που  πρόκειται  να κάνουν.


Τη σημερινή εποχή της καταναλωτικής αδηφαγίας και της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, τα Γράμματα οι Τέχνες και γενικότερα ο πολιτισμός, είναι η σημαντικότερη όαση ελπίδας και προοπτικής για τους λαούς, όπου γης. Οι Έλληνες έχουμε διέλθει μέσα από δύσκολες περιόδους και ατραπούς, με  υποδουλώσεις, κατοχές, εμφυλίους, και το αίμα του λαού μας  έχει ποτίσει τούτη την ευλογημένη χώρα που λέγεται Ελλάδα. Είναι χρέος όλων μας, κυρίως,  των πνευματικών ανθρώπων, να ενδυναμώσουμε την διαχρονική μνήμη της ιστορίας μας, που δεν περιορίζεται σε συνοριακές περιχαράξεις αλλά απηχεί στην έννοια του Ελληνισμού, λέξης, συνώνυμης του Πολιτισμού.
Ο ιεραπόστολος της ειρήνης Κοσμάς ο Αιτωλός, ο ιεροκήρυκας Πατροκοσμάς, που όργωσε ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο επί τουρκοκρατίας  για να διατρανώσει την πίστη του στην Ορθοδοξία και την Ελληνική γλώσσα και βρήκε τραγικό θάνατο από εκείνους που ενοχλούνταν από τις Διδαχές του, αποτέλεσε την έμπνευση για ένα θεατρικό μονόλογο, με τον τίτλο: «Κοσμάς ο Αιτωλός: Φτιάξτε σχολειά-φτιάξτε σχολειά».
Το έργο έγραψε ο συγγραφέας - δημοσιογράφος, Γρηγόρης Χαλιακόπουλος .Σκηνοθεσια Χριστος Βερβερουδης-Νικος Παυλιτινας τον ρόλο του Κοσμά Αιτωλού υποδύεται ο ηθοποιός Χρίστος Βερβερούδης. Το ρόλο του αφηγητή ζωντανεύει η υποβλητική φωνή του ηθοποιού Χρίστου Τσάγκα, η δε μουσική επένδυση ανήκει στον   μουσικοσυνθέτη Φίλιππο Περιστέρη.

Κυριακή, 2 Φεβρουαρίου 2014

Το κλάδεμα και η σχέση του με το φεγγάρι

Παροιμία  είναι σύντομος λόγος, που περιέχει αλήθεια βγαλμένη απ' την πείρα . Είναι η γνώση και η  παρατήρηση πολλών χρόνων και πολλών ανθρώπων ταυτόχρονα  .Είναι προϊόν συλλογικό .
Λαϊκό γνωμικό στο χωριό μας λέει πως ο πρώτος κλαδούχος του αμπελιού ήταν ο  γάιδαρος .
Ο γάιδαρος έχει μεγάλη αδυναμία στα κλίματα και κάποια  φορά που λύθηκε, έπεσε με βουλιμία πάνω τους  .
Παρατηρήθηκε πως τα κλίματα που βόσκησε  ο γάιδαρος έκαναν   σταφύλια μεγάλα και ζουμερά και αυτή η παρατήρηση καθιέρωσε  και την πρακτική του κλαδέματος

Κλάδεψε με το Γενάρη και μην κοιτάζεις το φεγγάρι 

λέει ο λαός μας για το κλάδεμα των αμπελιών και των δένδρων.Αν κλαδέψεις τον Φλεβάρη πρέπει να λάβεις υπόψιν σου σε πια φάση βρίσκετε το Φεγγάρι .Πρέπει να είναι  στη ''χάση '' και όχι  στη ''γέμιση'' Το κλάδεμα με την πανσέληνο σαπίζει τις κλιματόβεργες και το κλίμα δεν καρπίζει
 Στους ελαιώνες  και στου οπωρώνες πρέπει μετά το κλάδεμα να αποσύρουν αμέσως τα κλαδιά και τα ξύλα. Εκτός του ότι σαπίζουν, το σαράκι που εμφανίζετε και τα διάφορα ξυλοφάγα, προσβάλουν τους νεαρούς βλαστούς και κατά συνέπεια την καρποφορία των δένδρων!
Σε διατριβή της κ. Γιαννακοπούλου ,σχετικά με την γαλλοελληνική εκμετάλλευση των δασών τον 17ο  αιώνα στα δάση της Δυτικής Ελλάδας και Ηπείρου, οπού υλοτομούνταν ξυλεία για ναυπηγικούς οικοδομικούς σκοπούς ,ξυλεία για βαρελοποιία κ.α.,διαβάζουμε πως πάντα  τα  συνεργεία υλοτόμησης, λάμβαναν  υπόψιν τους το φεγγάρι.
Καυσόξυλα που κόβονται από ζερβό μέρος δεν καίγονται καλά στο τζάκι γιατί δεν τα βλέπει το φως του φεγγαριού
Η πατάτα που έβγαινε από τη γη  ,στου φεγγαριού τη χάση ,δεν σαπίζει και κρατάει  πιο πολύ καιρό.

Βάλτε νιους και σκάψτε με 
Γέρους να  με κλαδέψουν 
Βάλτε κορίτσια ανύπαντρα 
να με κορφολογήσουν 

λέει μια άλλη παροιμία του λαού μας 
Ο νιος έχει δύναμη ! Το τσαπί υπακούει στα δυνατά του μπράτσα ! .Μπορεί να σκάψει το έδαφος πιο βαθιά  και η ρίζα του αμπελιού δεν θα τεμπελιάζει στην επιφάνεια του ! Θα πάει πιο βαθιά  και στις δύσκολες μέρες του καλοκαιριού θα βρίσκει πιο εύκολα  υγρασία. 
Οι γέροι έχουν πείρα και ξέρουν πότε και πως πρέπει να κλαδέψουν. 
Ο κλαδούχος πρέπει να είναι έμπειρος.Να ξέρει που θα κόψει .Ν' αφήσει τους κληρονόμους που θα διαδεχτούν τα γέρικα κλαδιά! 
Από κοντά και νιος για να του μάθει την τέχνη. 
Και μετά κορίτσια ανύπαντρα γεμάτα όρεξη και υπομονή .
Η υπομονή είναι η προίκα της φύσης στη γυναίκα για να κρατήσει τα βάρη του σπιτιού και των παραδόσεων.
Τ' ανύπαντρα κορίτσια μπορούν να καταλάβουν τα τρυφερά βλαστάρια του αμπελιού καλλίτερα. 
Έχουν από την φύση ίδια αποστολή .
Να φέρουν ζωή  στο κόσμο!
Γιαυτό και ''κορίτσια ανύπαντρα να με κορφολογήσουν'' !
Αυτές είναι κάποιες -μέσα στις πολλές-από τις παροιμίες του λαού μας που ακούγονται και στο χωριό μας.
 Σήμερα με την εντατικοποιήση των καλλιεργειών και την αλόγιστη χρήση των φυτοφαρμάκων αν λάβουμε υπόψιν τις καλλιεργιτικές πρακτικές των παππούδων μας δεν θα χάσουμε .
Θα κερδίσουμε .Και θα κερδίσουμε την παραγωγή ασφαλών προϊόντων για τη διατροφή των παιδιών μας 

Δευτέρα, 6 Ιανουαρίου 2014

Η κοπή της πίτας μας για το 2014

Εικόνες παλιών εποχών σήμερα στο Χρυσοβέργι. Έχει καθιερωθεί των Φώτων μετά την εκκλησιά , ο σύλλογος να κόβει την πρωτοχρονιάτικη πίτα του. Μετά το αγιασμό ,από άμβωνος , ο κόσμος κλήθηκε  να παραστεί στην κοπή της πίτας σε ένα από τα καφενεία του χωριού,  όπου ο σύλλογος προσέφερε καφέ και αναψυκτικά . Χαρούμενα και καλόκαρδα πρόσωπα αντήλλασαν ευχές. Μικρά παιδιά χαίρονταν και γελούσαν στις αγκαλιές, άλλα των μανάδων και άλλα  των παππούδων, ενώ τα μεγαλύτερα έτρεχαν και γελούσαν .Ήταν ένα πολύ ευχάριστο και γιορτινό πρωινό !Ευχόμαστε σε όλους τους χωριανούς μας που βρίσκονται μακρυά μας υγεία , ευτυχία , υπομονή και αλληλεγγύη  για τους δύσκολους καιρούς που διανύουμε.
Το φλουρί έπεσε στον μικρό  

Δευτέρα, 9 Δεκεμβρίου 2013

Μουσικές κομπανίες του τόπου μας

Στο βιολί και το κλαρίνο οι Σκουραίοι απο το Αιτωλικό .
Στο σαντούρι ο Νίκος Τσίνας από το Χρυσοβέργι.
Και στο λαούτο ο Θεόδωρος Ακρίδας,
επίσης από το Χρυσοβέργι
Αυτούς τους ανθρώπους δεν πρέπει να τους ξεχάσουμε.
Είναι οι τοπικοί μας καλλιτέχνες που διασκέδασαν τον κόσμο και διατήρησαν το τοπικό μουσικό χρώμα πριν την άλωση του από τα τσιφτελοτράγουδα !
Η φωτογραφία είναι από την εκδήλωση των κυνηγών στην Αγία Ελεούσα









Την κομπανία διευθύνει ο Χρήστος Βλαχογιάννης .Παραθέτουμε σχολειό του από το fb με σημαντικές παρατηρήσεις

Christos Vlahoyiannis Και διευθύνω εγώ! Ούτε που την θυμάμαι. Πότε ήταν Πάνο; Πρέπει να είιναι κοντά στο 1990. Υπάρχει και χορωδία 4 ατόμων πίσω από την κομπανία. Από αριστερά: Λάκης Φούντας, ο συγχωρεμένος Σπύρος Πατσούρας και οι Αιτωλικιώτες ψάλτες Πέτρος Παρράς και Θανάσης Βελής. Κιθάρα παίζει ο τότε συνεργάτης μου Πέτρος Θωμάς. Τραγουδήσαμε τραγούδια που έλεγαν για το κυνήγι, στην ετήσια γιορτή των κυνηγών.

Τετάρτη, 4 Δεκεμβρίου 2013

Ένα μικρο αφιέρωμα στον δρομέα Χρήστο Ακρίδα


Ο Χρήστος Ακρίδας με τις κόρες του, Ελένη και Εβίνα, 
και τον Γιάννη Κούρο, μετά τον δρόμο θυσίας
 στο Μεσολόγγι τον Απρίλιο του 2000
Ο Χρήστος Ακρίδας του Γεωργίου γεννήθηκε το 1960 στο Χρυσοβέργι, όπου έμεινε μέχρι τα 18 του χρόνια. Από τότε εγκαταστάθηκε στην Πάτρα, διατηρώντας συνεχή επαφή με το χωριό του.
Με το τρέξιμο άρχισε να ασχολείται από τα 35 του χρόνια, όταν αποφάσισε να απαλλαγεί από τη συνήθεια του καπνίσματος που κουβαλούσε από την ηλικία των 14.
Σε λιγότερο από 2 χρόνια άρχισε να παίρνει μέρος σε λαϊκούς αγώνες δρόμου.
Τον Απρίλιο του 1997 τρέχει τον πρώτο του αγώνα: παίρνει μέρος στον δρόμο θυσίας (περίπου 9χλμ) στο Μεσολόγγι, που διοργανώνεται κάθε χρόνο στα πλαίσια του εορτασμού της επετείου της Εξόδου.
Στον συγκεκριμένο αγώνα έχει πλέον το ρεκόρ συνεχόμενων συμμετοχών, αφού από το 1997 έως σήμερα συμμετέχει κάθε χρόνο.
Τον Δεκέμβριο του 1997 τρέχει τον πρώτο του μαραθώνιο (42,2 χλμ) στην Πάτρα.
Τον Απρίλιο του 2002 παίρνει μέρος σε αγώνα 100 χλμ από το Παναθηναϊκό Στάδιο έως το Σούνιο.
Μέχρι τώρα έχει συμμετάσχει σε περισσότερους από 30 μαραθωνίους και υπερμαραθωνίους, μεταξύ αυτών το Σαρωνικό δρόμο με αφετηρία την Ελευσίνα και τερματισμό την Κόρινθο (63 χλμ) και το εξάωρο σε στάδιο που διοργανώθηκε στο Παμπελοποννησιακό στάδιο της Πάτρας το Μάη του 2007.
Έχει τρέξει δίπλα (σε αγώνες και προπονήσεις) με μεγάλες μορφές των μαραθωνίων και υπερμαραθωνίων:
Με τον  μεγάλο μαραθωνοδρόμο των δεκαετιών ’70 και ’80 και βαλκανιονίκη Νίκο Αργυρόπουλο. Με τον μεγάλο, επίσης, μαραθωνοδρόμο της ίδιας εποχής και επί 20 χρόνια κάτοχο του πανελληνίου ρεκόρ της κλασικής διαδρομής μαραθωνίου, τον Φάνη Τσιμιγκάτο, αλλά και με τον μέγιστο όλων στις μεγάλες αποστάσεις, τον Γιάννη Κούρο. Ο Κούρος είναι ο μεγαλύτερος δρομέας μεγάλων αποστάσεων, όλων των εποχών στον κόσμο, έχοντας πάνω από 300 παγκόσμια ρεκόρ σε αγώνες δρόμου άνω των 100 χλμ.

Στα πενήντα τρία του χρόνια πλέον τρέχει –όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν-  πάνω από 50 χλμ την εβδομάδα, θεωρώντας τη συγκεκριμένη ενασχόληση μέρος της ζωής του και αναγκαίο μέσο διατήρησης μίας στοιχειώδους φυσικής κατάστασης και μίας αξιοπρεπούς ποιότητας ζωής. Και όπως λέει «ένας μαραθώνιος το χρόνο βοηθάει στη διαδρομή του μαραθωνίου της ζωής»

Δευτέρα, 7 Οκτωβρίου 2013

Ο δρόμος Αγρινίου - Μεσολογγίου μέσω Κλεισούρας κατά τον 19ο αι

Μνήμες και αναδρομές:    Του ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΕΜΜ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ
Το κείμενο προώθησε στο blog  ο φίλος αναγνώστης μας Κώστας φραγκούλης


Για έναν ξένο (Ευρωπαίο, αλλά και Έλληνα, άσχετο με την Αιτωλοακαρνανία), η διαδρομή.
Αγρίνιο-Κλεισούρα- Μεσολόγγι, ανέκαθεν προξενούσε έκπληξη, αλλά και δέος και ιδία σε άλλες εποχές που η συγκοινωνία ήταν πρωτόγονη. Αναφέρομαι σε δυο περιηγητές, του Ι9ου αιώνα, ενός Γάλλου, του Φραγκίσκου Πουκεβίλ (1770-1838), γιατρού στο επάγγελμα, ιστοριογράφου και πρόξενου της Γαλλίας στα Γιάννενα, που περιηγήθηκε την Περιοχή μας προεπαναστατικά (περί το 1815) και στον Έλληνα Δημήτρη Βικέλα, διακεκριμένου πνευματικού ανθρώπου, (εισηγητή των Ολυμπιακών Αγώνων), που πέρασε από το Βραχώρι και έκαμε την πιο πάνω διαδρομή, το 1884.
Οι δυο περιηγητές αναφέρονται με θαυμασμό στη γέφυρα Αλάμπεη με τις 370 καμάρες, που διέσχιζε τότε το έλος μεταξύ των δυο λιμνών της Τριχωνίδας (Βραχωρίου) και της Λυσιμαχείας (Αγγελοκάστρου), την κατασκευή των οποίων ο Πουκεβίλ την αποδίδει στους Ρωμαίους. Ο Βικέλας, χωρίς να παίρνει Θέση, αναφέρει...

Τρίτη, 24 Σεπτεμβρίου 2013

Ένα video του 1987 στην πλατεία του χωριού μας

Το 1987 επισκέφτηκε το χωριό μας ένα  τσίρκο   και έδωσε μια υποτυπώδη  παράσταση στην πλατεία.  Αυτό που έχει μεγάλη σημασία δεν είναι η παράσταση αλλά η καταγραφή που έκανε ο κύριος αυτός !
 Μετά από κάποια χρόνια, ξαναπέρασε από το χωριό για να κάνει μια επίδειξη με κάποια εκπαιδευμένα σκυλιά
Ζήτησε να προβάλει την κασέτα του σε κάποιο καφενείο αλλά δεν ήταν δυνατόν μια και εκείνη την ώρα  είχε ποδοσφαιρικό αγώνα
 Τότε ήταν που προμηθευτήκαμε το video που αναρτούμε σήμερα με αντάλλαγμα, δωρεάν παραχώρηση χώρου για να κάνει την παράστασή του.
Αγαπημένα μας πρόσωπα που χάθηκαν και πιτσιρίκια που μεγάλωσαν και άλλαξαν .Και η πλατεία του χωριού που δεν έχει καμιά σχέση με το σήμερα .
Έτσι για θυμούνται οι μεγάλοι και να γνωρίζουν οι νεότεροι,
Απολαύστε το !!!

Παρασκευή, 13 Σεπτεμβρίου 2013

Χρυσοβεργιώτες Μικρασιάτες εκστρατείς

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1922 συντελέστηκε, βάσει οργανωμένου σχεδίου, ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της σύγχρονης ιστορίας . Η καταστροφή της Σμύρνης!
Ήταν τότε που ο Κεμάλ Ατατούρκ θέλοντας να ξεμπερδεύει με τις μειονότητες προκείμενου να δημιουργήσει ένα αμιγώς Τουρκικό κράτος δεν δίστασε μπροστά σε τίποτα προκείμενου να το πετύχει.
Δεν θα ασχοληθούμε σε αυτή την ανάρτηση με το ρόλο του μεγαλοιδεατισμού και των διαφόρων συμφερόντων στην διαδραμάτιση των ιστορικών γεγονότων. Αυτό το κάνουν  και θα το κάνουν οι ιστορικοί. Σκοπός είναι να μνημονεύσουμε όλους τους συγχωριανούς μας , όσων τα ονόματα μπορέσαμε μα συγκεντρώσουμε , που πήραν μέρος σε αυτή την εκστρατεία
Και αυτοί ήταν:

1) Κουμπούρας Δημήτριος Γεωργίου -
2) Κουμπούρας Παναγιώτης Γεωργίου-  έπεσε στη Μικρά Ασία
3)Κουμπούρας Παντελής Γεωργίου
4)Ακρίδας Ιωάννης του Ζησίμου .Αποστρατεύτηκε και αμέσως τον ξανακάλεσαν . Εγώ δεν πάω πάλι πίσω  είπε .Προτιμώ να έρθει ο Τούρκος εδώ.  Έχω δυο στρέμματα χωράφι να πάρει αυτός το ένα και εγώ δεν ξαναπάω να πολεμήσω.Αν πάω θα πεθάνω.Δεν πρόλαβε να πει γιατί την άλλη μέρα πέθανε από τη στεναχώρια του !
5) Ακρίδας Δημήτριος  του Ζησίμου ( Γύρισε άρρωστος με φυματίωση και πέθανε απομονωμένος για να μην κολλήσει τα παιδιά του)
6) Ακρίδας Παναγιώτης Ζησίμου
7) Ζωγράφος Λάμπρος Δημητρίου ( Λοχίας Υγειονομικού)
8) Ζωγράφος Απόστολος Δημητρίου
9) Ζωγράφος Γιάννης Κωνσταντίνου ( έπεσε στη Μικρά Ασία)
10) Μάντης Παναγιώτης του Ευθυμίου - στρατιώτης
11) Πανογεώργος Αλέξανδρος του Κωνσταντίνου
12) Ζωγράφος Επαμεινώνδας του Βασιλείου
13)Ρούμπας Λάμπρος Αθανασίου  στρατιώτης
14) Πεσίνης Λάμπρος Αθανασίου -στρατιώτης
15) Αχυράκης Λάμπρος
16) Ντοβάκος Απόστολος -έπεσε στην Μικρά Ασία
17) Ντοβάκος Λάμπρος
18) Ντοβάκος  Ιωάννης
19) Ζωγράφος Παναγιώτης Γεωργίου (Γιωργούλιας)

Για την ιστορία ν' αναφέρουμε πως στο χωριό βρήκε απάγκιο
 ο Τσιμπάκης ή Πίκινος Γιάννης ! Ξεριζωμένος Μικρασιάτης 

Πέμπτη, 18 Ιουλίου 2013

Ελιά η καληστέφανος και η θέση της στο Ομηρικό κόσμο



Στο Χρυσοβέργι και στην ευρύτερη περιοχή, η ελιά είναι αυτή που δίνει σημαντική οικονομική ανάσα στους δύσκολους καιρούς  που ζούμε και που έχει κρατήσει πάρα πολλούς νέους στον τόπο.
Η επιλογή των Χρυσοβεργιωτών , μετά την αγροτική πολιτική που οδήγησε στην έξοδο από την καπνοκαλλιέργεια ,να στραφούν στην ελιά ,ήταν επιτυχημένη .Δεν παρασύρθηκαν από διάφορες σειρήνες για νέες μορφές καλλιέργειας  κ.λ.π ,αλλά εκτίμησαν σωστά τη σημαντική γεωγραφική θέση του χωριού και το υπέροχο μικροκλίμα του,εκμεταλλευόμενοι άριστα τα το δώρο της θεάς Αθηνάς στους Ελληνες. Την ελιά!
Σήμερα το χωριό διαθέτει τους καλύτερους και παραγωγικότερους  ελαιώνες της περιοχής.Αυτό δεν είναι εκτίμηση μόνο δική μας,αλλά και της επιστημονικής κοινότητας των γεωπόνων που τους  επισκέπτονται ,αφού η καλλιέργειά της είναι ενταγμένη στο σύστημα ολοκληρωμένης διαχείρισης για την παραγωγή ασφαλών και  υγιεινών προϊόντων.Το 2011 οι καλλιεργούμενες εκτάσεις του χωριού ήταν 4000 στρέμματα περίπου.
Ανέκαθεν η ελιά προσέφερε οικονομική ευμάρεια στους ανθρώπους.
Δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο ''Ελαία η καλλιστέφανος '',εκδόσεις ΑΤΤΙΚΉ ΤΡΑΠΕΖΑ  2004 . που δείχνει πόσο  σημαντική θέση κατείχε στην οικονομία των πόλεων και την ισχύ που τους παρείχε.

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΟΜΗΡΙΚΟ ΚΟΣΜΟ

Η ελιά είναι το κόσμημα της ελληνικής γης, το δέντρο που προσαρμόστηκε απόλυτα στο ‘λεπτόγεω’ του ελληνικού εδάφους. Ελάχιστα απαιτητική, με την αιωνόβια θητεία της μέσα στο χρόνο, αποτελεί σύμβολο σταθερότητας, υπομονής και ελπίδας. Γι’αυτό υμνήθηκε ανά τους αιώνες. Στην Οδύσσεια, συχνά, αποτελεί το πλαίσιο της εικόνας του πρωταγωνιστή Οδυσσέα. Στη ρίζα της κάθισε με τη θεά Αθηνά, για να οργανώσουν τη μνηστηροφρονία (ν. 385) και την ελιά χρησιμοποίησε η Αθηνά ως απόδειξη για να πειστεί ο ήρωας, ότι πατεί το χώμα της πατρίδας του.


Μον’ έλα τώρα να πεισθείς το Θιάκι να σου δείξω. 
Να του θαλάσσιου γέροντα Φόρκυνα το λιμάνι. 
Να κι η στενόφυλλη ελιά στου λιμανιού το βάθος… 
(ν, 356-358)

Άλλωστε, η ελιά τον πρωτοδέχτηκε στη στεριά και τον έσωσε από βέβαιο θάνατο, όταν, πρησμένος από την πολυήμερη πάλη του με τα κύματα και κατακομματιασμένος από τα χτυπήματα στους βράχους, έφτασε στη Σχερία, μετά το νησί της Καλυψώς. Πού θα περνούσε τη νύχτα ο πολύπαθος ήρωας, για να μη τον παραλύσει η υγρασία και να μη τον κατασπαράξουν τα θηρία :

Κι εκεί που τέτοια ανάδευε, καλύτερο του βρήκε 
Να πάει στο δάσος. Και κοντά το βρήκε στο ποτάμι, 
Σε μια κορφή και τρύπωσε σε δυο από κάτω δέντρα 
Μαζί βγαλμένα, το ένα ελιά και το άλλο ήταν αγρέλα. 
Ποτέ δεν τα’ πιανε η ορμή του νοτισμένου ανέμου, 
μήτε κι ο ήλιος τα’ φρυγε με τις λαμπρές του αχτίδες, 
μήτε περνούσε κι η βροχή στη ρίζα τους να φτάσει. 
Τόσο πυκνά που φύτρωναν πλεγμένα ένα με τ’ άλλο. 
Κάτω ο Δυσσέας τρύπωσε, και με τα δυο του χέρια 
στοίβασε στρώμα απλόχωρο-γιατί είχε κει χυμένα 
σωρό τα φύλλα, που και δυο και τρεις θα φυλαγόνταν 
μες στου χειμώνα την καρδιά κι ας φρένιαζε φυσώντας. 
Το είδε και χάρηκε ο θεϊκός πολύπαθος Δυσσέας 
κι εκεί στη μέση πλάγιασε κι απάνω του με φύλλα 
σκεπάστηκε. 
( ε, 495-509)
Στην υπέροχη περιγραφή του κήπου του Αλκίνου η ελιά βρίσκεται σε περίοπτη θέση:
Στο απόξω μέρος της αυλής, κοντά στις πόρτες, είχε μεγάλο κήπο, τέσσερων στρεμμάτων, κι ένας φράχτης γύρω τον έφραζε παντού. Κι εκεί μεγάλα δέντρα, φύτρωναν δροσερά , αχλαδιές , ροδιές, μηλιές με μήλα , συκιές γλυκόκαρπες κι ελιές απάνω στον ανθό τους, που δεν τους έλειπε ο καρπός του χειμώνα καλοκαίρι, μήτε ποτέ τον έχαναν, μόν’ απαυτά φυσώντας ο Ζέφυρος άλλον γεννά κι άλλον τον ωριμάζει.
Στη ‘μεστή Άρεως’ Ιλιάδα υπάρχει μια θαυμάσια παρομοίωση του νεαρού Εύφορβου με τρυφερό δέντρο ελιάς.

Πώς ανασταίνει μ’ έγνοια ολόδροσο φιντάνι ελιά ο ξωμάχος
σε τόπο απόμερο, που γύρα του νερά βρυσίζουν πλήθια,
πανώριο, τρυφερό, κι οι αγέρηδες κάθε λογής φυσώντας
το ακρολογούν, και στέκει κάτασπρο στον πλήθιο μέσα ανθό του,
όμως αγέρας ξάφνου ασκώνεται και δυνατό δρολάπι
κι από το λάκκο του ανασπώντας το στο χώμα το ξαπλώνει,
του Πάνθου τον υγιό, τον Εύφορβο τον κονταρά, παρό-
μοια σκότωσε ο γιος του Ατρέα …
( Ρ, 53-60 )

Αν και το λάδι της ελιάς δεν αποτελούσε τροφή στους Ομηρικούς χρόνους, ωστόσο αναφέρεται ως ένδειξη πλούτου και ισχύος. Η αποθήκη του Οδυσσέα ‘είχε σωρό χρυσάφι και στα σεντούκια ρουχικά και μυρωδάτο λάδι’ (β, 356). Στον ομηρικό κόσμο το λάδι είναι το απαραίτητο καλλυντικό μετά το λουτρό και προσδίδει στο σώμα ελαστικότητα και χάρη. Η βασίλισσα Αρήτη δίνει στην κόρη της, τη Ναυσικά, ένα χρυσό ροΐ γεμάτο λάδι για να τρίψει το σώμα της, όταν λουστεί στο ποτάμι (ζ, 81-82). Κι όταν λουστεί και τριφτεί με λάδι, με τη βοήθεια πάντα της Αθηνάς, θα παρουσιαστεί μπροστά στα μάτια της έκπληκτης κόρης γεμάτος τόση χάρη κι ομορφιά που θα ευχηθεί να ήταν αυτός ο άνδρας της ζωής της (ζ, 222).

Παρόμοια εικόνα έχουμε και στη ραψωδία ψ, όταν η Ευρυνόμη λούζει τον Οδυσσέα και αλείφει το κορμί του με λάδι, προκειμένου να εμφανιστεί στην Πηνελόπη. Και ήταν τόσο ευεργετικά τα αποτελέσματα του λαδιού, που μόλις βγήκε από το λουτρό έμοιαζε με αθάνατο θεό (ψ, 161). Μα και ο Τηλέμαχος, στο ανάκτορο του Νέστορα, στην Πύλο. Λούζεται και αλείφεται με λάδι και βγαίνει κι αυτός από το λουτρό όμοιος με αθάνατο θεό (γ, 486).
Στην Ιλιάδα (Κ,577) ο Οδυσσέας με το Διομήδη επιστρέφοντας από μια περιπολία, όπου σκότωσαν δώδεκα Θρακιώτες κι ένα κατάσκοπο του Έκτορα,

σε καλοσκαλισμένους μπήκανε λουτρούς ν’ απολουστούνε. 
Κι αφού λουστήκαν πια αλείφτηκαν καλά με λάδι, 
πήγαν και κάθισαν να φαν….


Βαθιά θλιμμένος ο ‘νεφεληγερέτης’ Δίας προστάζει τον Απόλλωνα ν’ απομακρύνει από της μάχης την αντάρα το άψυχο σώμα του αγαπημένου του γιου Σαρπηδόνα και να τον φροντίσει τρυφερά:


…στο ρέμα λούσε τον του ποταμού, με λάδι 

αθάνατο άλειψε τον, φορά του θεϊκό χιτώνα γύρω…

Το νεκρό Πάτροκλο ‘τον λούσαν και τον άλειψαν με μυρωμένο λάδι’ οι Αχαιοί (Σ,350), ενώ η Αφροδίτη ΄ με αθάνατο ροδόλαδο ’ άλειφε το νεκρό Έκτορα να μη γδαρθεί από την κακοποίηση που έκανε στο πτώμα του ο Αχιλλέας (Ψ,186).

Κουρασμένη από τα ερωτικά παιχνίδια η θέα του κάλλους επιφυλάσσει την ίδια περιποίηση για τον εαυτό της: αποσύρεται στην Πάφο, όπου οι Χάριτες την οδηγούν στο εσωτερικό του περικαλλούς ναού της, τη λούζουν και αρωματίζουν το θεσπέσιο σώμα της με άφθαρτο λάδι.

Κι όταν η Ήρα σκέφτηκε να παρασύρει ερωτικά το Δια, για ν’ αποσπάσει την προσοχή του από τη μάχη, χάρη των Αχαιών, κίνησε για το ιδιαίτερο διαμέρισμα της, που το είχε χτίσει ο Ήφαιστος


Κι ως μπήκε εκεί, διπλομαντάλωσε τις στραφταλούσες πόρτες. 

Το ποθητό κορμί μ’ αθάνατο νερό ξεπλένει πρώτα 
να φύγει η λέρα, διπλοπάλαμα μετά με λάδι αλείφτη, 
ευωδιαστό, θεϊκό, πανέμνοστο. Να το κουνούσες μόνο 
στου Δια μπροστά το χαλκοκάτωφλο, το αρχοντικό παλάτι, 
γη κι ουρανό θα γέμιζε με τη μοσκοβολιά του. 
Μ’ αυτό το πάγκαλο της άλειψε κορμί … 
Ξ, 169-175

Στην ομηρική εποχή το ξύλο της ελιάς ήταν σε ευρεία χρήση. Η Καλυψώ έδωσε στον Οδυσσέα, ‘μεγάλο μπαλτά, ολόχαλκο και δίστομο που ’χε όμορφο στειλιάρι μέσα μπηγμένο ελίτικο, με τέχνη σφηνωμένο…’ (ε, 242-4), για να κατασκευάσει τη σχεδία του. Ο Κύκλωπας Πολύφημος είχε στη σπηλιά του ένα τεράστιο ξύλο ελιάς, χλωροκομένο, που το προόριζε για ραβδί, όταν θα ξεραινόταν. Ήταν τόσο μεγάλο και χοντρό που έμοιαζε με κατάρτι εικοσάκουπου καραβιού, από τα μεγάλα φορτηγά (ι,320-4). Ένα κομμάτι, έως μια οργιά, απ’ αυτόν τον κορμό χρησιμοποίησε ο Οδυσσέας, για να τον τυφλώσει.
Αλλά η πιο ρομαντική αναφορά στη χρήση του ξύλου της ελιάς γίνεται στη ραψωδία ψ.
Ο Οδυσσέας έχει φτάσει στην Ιθάκη, έχει αναγνωριστεί από τον Εύμαιο, τον Τηλέμαχο και την Ευρύκλεια, έχει σκοτώσει τους μνηστήρες, δεν έχει όμως ακόμη αναγνωριστεί από την πίστη και γι ‘ αυτό δύσπιστη Πηνελόπη, που απαιτεί να τον… δοκιμάσει. Δίνει, λοιπόν, εντολή στην Ευρύκλεια να μεταφέρει έξω από το παλάτι το κρεβάτι του Οδυσσέα και να του στρώσει να κοιμηθεί εκεί. Και τότε ο ήρωας εξανίσταται, φωνάζει θυμωμένος, πως είναι δυνατόν να συμβεί αυτό, ποιος μπορεί να μετακινήσει το κρεβάτι του, αφού ήταν ένα κρεβάτι με… ρίζες!

Φιντάνι ελιάς στενόφυλλης μες στην αυλή μου ανθούσε, 
 Χλωρόφλουδο, ολοφούντωτο, χοντρό όσο ένας στύλος. 
Κι ολόγυρα της έχτισα μια καμάρα, φτιασμένη 
με μάρμαρα πελεκητά και με σκεπή από πάνω 
κι έβαλα πόρτες ταιριαστές κι ομορφοκαμωμένες. 
Έκοψα της πυκνόφυλλης ελιάς τη φούντα τότες 
και τον κορμό κλαδεύοντας τον πελεκώ απ’ τη ρίζα 
μ’ ένα σκεπάρνι τεχνικά, στη στάφνη ισώνοντας τον 
κι έφτιασα τα κλινόποδα, τρυπώντας με τρυπάνι. 
Κι εκείθε τότες άρχισα να φτιάχνω το κρεβάτι 
πλουμίζοντας το μάλαμα και φίλντισι κι ασήμι 
και μέσα κόκκινο λουρί βοδιού λαμπρό τεντώνω. 
Να τώρα τα σημάδια του σου τα’ πα, μήτε ξέρω 
αν μένει ακόμα ασάλευτο, γυναίκα, το κρεβάτι 
ή πια απ’ τη ρίζα το’ κόψε κανείς κι αλλού το πήγε.  
Μόλις η Πηνελόπη άκουσε τα αλάθητα σημάδια 
έτρεξε ευθύς απάνω του στα δάκρυα βουτημένη 
και το λαιμό του αγκάλιασε με τα λευκά της χέρια 
και φίλαε το κεφάλι του …

Και το ελίτικο κρεβάτι στρώθηκε με στρώματα απαλά, για να χαρεί το πολύπαθο και πολυπόθητο ζευγάρι μια νύχτα μαγική, σπαρμένη θάματα. Γιατί η θεά Αθηνά, γεμάτη κατανόηση, επιμήκυνε τη διάρκεια της νύχτας, καθυστερώντας την Αυγή στην άκρη του Ωκεανού και εμποδίζοντας τη να ζέψει τα άλογα,


που της τραβούν τ’ αμάξι της και φως στον κόσμο φέρνουν.


Τέλος, ο Ομηρικός άνθρωπος, που δεν μπορεί να διανοηθεί το θάνατο να τον αποκόπτει από το φυσικό του περιβάλλον, φαντάζεται την ελιά απάνω στον καρπό της μαζί με τις γλυκόκαρπες συκιές και τα άλλα οπωροφόρα δέντρα να επιτείνει στον Κάτω Κόσμο το μαρτύριο του Ταντάλου (λ,596).